ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΥΛΙΝΑ ΧΑΡΕΛΑ: «ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΙΝΑΙ Η ΙΔΙΑ ΜΟΥ Η ΖΩΗ»
Συνέντευξη:Ευθύμιος Ιωαννίδης
Με μια διαδρομή που μοιάζει άρρηκτα δεμένη με το ίδιο το θέατρο, η Παυλίνα Χαρέλα ανήκει σε εκείνους τους ανθρώπους για τους οποίους η σκηνή δεν είναι απλώς χώρος εργασίας, αλλά τρόπος ύπαρξης. Ηθοποιός, σκηνοθέτις και παραγωγός, με έντονη παρουσία στο θεατρικό τοπίο της Θεσσαλονίκης, μιλά στο ThessCulture για τις καθοριστικές στιγμές της πορείας της, τη σημασία της συλλογικότητας, τη σχέση της με το παιδικό θέατρο και τις προκλήσεις της καλλιτεχνικής δημιουργίας μέσα σε έναν απαιτητικό, αλλά βαθιά ανθρώπινο χώρο. Μια συζήτηση για το θέατρο ως παιχνίδι, ευθύνη και —τελικά— ως ζωή.

Μεγαλώσατε ουσιαστικά μέσα στο θέατρο. Ποια στιγμή θεωρείτε ότι σας καθόρισε περισσότερο στη μετάβαση από το παιδί της σκηνής στη γυναίκα δημιουργό;
Δυσκολεύομαι να προσδιορίσω μια συγκεκριμένη στιγμή, καθώς για μένα η εξέλιξη αυτή είναι μια διαρκής διεργασία και όχι ένα μεμονωμένο γεγονός. Άλλωστε, βαθιά μέσα μου νιώθω ακόμα παιδί. Η διαδικασία μιας θεατρικής παραγωγής παραμένει στα μάτια μου ένα δημιουργικό παιχνίδι — και ίσως αυτός είναι ο λόγος που νιώθω το θέατρο ως τον φυσικό μου χώρο: είναι το μέρος όπου το εσωτερικό μου παιδί είναι ελεύθερο να εκφραστεί.
Αν έπρεπε, ωστόσο, να ξεχωρίσω έναν σταθμό που με οδήγησε στην ερμηνευτική ωριμότητα, αυτός ήταν η πρώτη μου συνεργασία με τον Αντώνη Λουδάρο στις «Σκηνές από έναν γάμο». Εκεί ένιωσα πως έκανα ένα ουσιαστικό άλμα, το οποίο συνεχίζει να με τροφοδοτεί σε κάθε νέα μας συνεργασία, όπως συμβαίνει και τώρα στη Shirley Valentine.
Εργάζεστε ταυτόχρονα ως ηθοποιός, σκηνοθέτις και παραγωγός. Ποια είναι η σκέψη που σας καθοδηγεί όταν πρέπει να συνδυάσετε αυτούς τους τρεις ρόλους στην ίδια παραγωγή;
Πιστεύω ακράδαντα στη διαλεκτική σχέση μεταξύ ηθοποιού και σκηνοθέτη. Γι’ αυτό, όταν βρίσκομαι επί σκηνής, επιλέγω πάντα να συνεργάζομαι με έναν σκηνοθέτη· έχω ανάγκη την εξωτερική ματιά για να μην είναι το αποτέλεσμα μονοδιάστατο. Δεν έχω βρει ακόμα τον τρόπο να “βγω” από τον εαυτό μου τόσο ώστε να με αυτοσκηνοθετήσω — και ίσως να μην το επιδιώκω κιόλας.
Όσο για το κομμάτι της παραγωγής, είναι σίγουρα το πιο στρεσογόνο, καθώς εκεί καλούμαι να λειτουργήσω ως επιχειρηματίας. Όμως το σανίδι λειτουργεί για μένα ως το απόλυτο αγχολυτικό. Ο επιχειρηματίας και ο ηθοποιός μέσα μου είναι σαν δίδυμα αδέλφια: συνυπάρχουν, αλλά σπάνια συναντιούνται στο ίδιο σημείο την ίδια στιγμή.
Το παιδικό και νεανικό θέατρο αποτελεί σημαντικό κομμάτι της πορείας σας. Τι είναι αυτό που σας ελκύει τόσο στο να δημιουργείτε για μικρότερα κοινά;
Είναι ένας συνδυασμός της αγάπης μου για τα παιδιά και μιας εμπειρίας σχεδόν τριών δεκαετιών. Αυτά τα χρόνια μού έχουν χαρίσει ένα ένστικτο να αντιλαμβάνομαι αμέσως τι θα τα συναρπάσει και τι θα τα έκανε να βαρεθούν. Τα παιδιά δεν κάνουν δημόσιες σχέσεις. Αν κάτι δεν τα αγγίζει, θα αποσπαστούν, θα μιλήσουν, θα αντιδράσουν. Αυτή η αφοπλιστική τους αλήθεια με ιντριγκάρει· με ωθεί να αναζητώ πάντα εκείνο το σημείο του «ουάου» που θα τα κρατήσει μαγεμένα.

Στην πορεία σας υπήρχαν —και υπάρχουν— άνθρωποι στους οποίους μπορείτε πραγματικά να βασιστείτε; Πόσο σημαντικό και αναγκαίο είναι αυτό για εσάς, ειδικά μέσα σε έναν χώρο τόσο απαιτητικό όσο το θέατρο;
Είμαι φύσει ομαδικός παίκτης. Το θέατρο, πάνω από όλα, είναι οι άνθρωποι, και χωρίς συνεργάτες που εμπιστεύομαι, νιώθω ότι δεν μπορώ να προχωρήσω. Φυσικά, στη διαδρομή υπάρχουν και απογοητεύσεις από άτομα που πρόδωσαν την εμπιστοσύνη μου. Όπως λέει όμως και η Shirley Valentine:
«Έχει τις πληγές της, αλλά δεν πρέπει να τις κρύβουμε, γιατί οι πληγές είναι απόδειξη ζωής».
Μέσα από αυτές τις “λάθος” επιλογές μαθαίνουμε, ωριμάζουμε και συνεχίζουμε πιο δυνατοί.
Ως σκηνοθέτις, τι αναζητάτε περισσότερο σε έναν ηθοποιό; Και τι θεωρείτε ότι κάνει μια θεατρική ομάδα να λειτουργεί πραγματικά καλά;
Για μένα, η ευγένεια, η εργατικότητα και το ήθος υπερτερούν συχνά του αμιγούς ταλέντου. Με τα χρόνια νιώθω πως απέκτησα ένα “μαγικό ραβδάκι” που με βοηθά να διαβάζω ακαριαία τον χαρακτήρα ενός ανθρώπου. Η τοξικότητα είναι το δηλητήριο μιας ομάδας και φροντίζω να την απομακρύνω αμέσως μόλις την εντοπίσω. Είμαστε ευλογημένοι που κάνουμε μια δουλειά που αγαπάμε, οπότε το ελάχιστο που οφείλουμε είναι να νοιαζόμαστε και να σεβόμαστε τον συνεργάτη μας.
Η παραγωγή μιας παράστασης έχει πολλές πρακτικές απαιτήσεις. Πώς καταφέρνετε να διατηρείτε ζωντανό το καλλιτεχνικό σας όραμα μέσα στις καθημερινές δυσκολίες της οργάνωσης και του προγραμματισμού;
Επειδή μεγάλωσα μέσα στο θέατρο, η οργάνωση και ο προγραμματισμός μού βγαίνουν πλέον ενστικτωδώς, σχεδόν αβίαστα. Φυσικά, τίποτα δε γίνεται σε κενό. Έχω δίπλα μου την οικογένειά μου —τον αδελφό μου τον Σπύρο— και συνεργάτες ετών που έχουν γίνει πια δικοί μου άνθρωποι. Λειτουργούμε σαν μια καλοκουρδισμένη μηχανή. Τα απρόοπτα είναι μέρος του παιχνιδιού, αλλά πλέον τα αντιμετωπίζω με ψυχραιμία και δημιουργικότητα.
Είστε από τις ελάχιστες γυναίκες στην πόλη που διαχειρίζονται θεατρικό χώρο. Στην καθημερινή λειτουργία ενός θεάτρου υπάρχουν τεχνικοί, φωτιστές, ηχολήπτες και άλλοι ρόλοι που παραμένουν κυρίως ανδρικά πόστα. Ως γυναίκα σε θέση διοίκησης, έχετε συναντήσει πρακτικές δυσκολίες σε αυτό το πεδίο; Και αν ναι, πώς τις διαχειρίζεστε;
Αισθάνομαι τυχερή γιατί, παρά τις γενικότερες δυσκολίες που συχνά ακούμε, εγώ δεν αντιμετώπισα διακρίσεις λόγω φύλου, ούτε στο Θέατρο Σοφούλη ούτε στις εξωτερικές μου συνεργασίες. Για μένα, ο σεβασμός κερδίζεται μέσα από τη δουλειά και τη συμπεριφορά. Αντιμετωπίζω τους πάντες ως ίσους και επιδιώκω μια οικογενειακή ατμόσφαιρα. Οι έμφυλες διακρίσεις είναι για μένα παρωχημένες αντιλήψεις. Έχω μάθει να επικοινωνώ με τέτοιον τρόπο ώστε κάθε συνεργάτης μου, ανεξαρτήτως φύλου, να νιώθει άνετα και ισότιμα.
Κοιτάζοντας την πορεία σας μέχρι σήμερα, τι είναι αυτό που σας κρατά στο θέατρο; Και, από τη θέση σας μέσα στο θεατρικό τοπίο της Θεσσαλονίκης, υπάρχει κάτι που θα θέλατε να δείτε να αλλάζει ή να εξελίσσεται στην πόλη;

Δεν μπορώ να με φανταστώ να κάνω τίποτα άλλο· το θέατρο είναι η ίδια μου η ζωή. Όσο για τη Θεσσαλονίκη, είναι μια πόλη με τεράστιο καλλιτεχνικό εκτόπισμα που αξίζει μεγαλύτερης προσοχής. Γίνονται εξαιρετικές δουλειές από τοπικούς θιάσους και είναι άδικο να περιμένουμε πάντα “το φως” από την Αθήνα — είτε αυτό αφορά παραστάσεις, είτε βραβεία, είτε δημοσιότητα. Αν δεν εκτιμήσουμε εμείς οι ίδιοι το δυναμικό της πόλης μας, πώς περιμένουμε να εξελιχθεί το τοπίο και να γίνει το επόμενο βήμα;
Ευχαριστώ πολύ την Παυλίνα Χαρέλα για την προσήνειά της και της εύχομαι να συνεχίσει το κυκλοτερές πολιτιστικό της έργο!
Συνέντευξη:Ευθύμιος Ιωαννίδης
Xαίρετε, είμαι ο Ευθύμιος, είμαι φιλόλογος και συντάκτης της πολιτιστικής ιστοσελίδας Thess culture.gr. Aγαπώ πολύ τη μουσική, τις τέχνες, την ανάγνωση και το θέατρο, ενώ συνεντεύξεις μου και κριτικές μου έχουν δημοσιευτεί κατά καιρούς στον ηλεκτρονικό τύπο. Διαχειρίζομαι παράλληλα τις σελίδες «Ορθογραφία και ορθοέπεια», «Βιβλιοφιλία και βιβλιολογία» και υπήρξα επί πολλά έτη ενεργό μέλος και συντονιστής στις λέσχες ανάγνωσης των βιβλιοθηκών του Δήμου Κορδελιού- Ευόσμου.

Ακολουθήστε μας
Καθώς και κανάλι στο youtube: : https://www.youtube.com/@thessculture-b4p με ενδιαφέρουσες συνεντεύξεις αλλά και ποικίλα αφιερώματα.