ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΤΕΛΙΟ ΚΟΤΙΔΗ & ΓΙΩΡΓΟ ΧΟΥΒΑΡΔΑ – ΔΥΟ ΝΕΕΣ ΦΩΝΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΓΟΥΔΟΠΟΙΙΑΣ ΣΥΝΑΝΤΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Συνέντευξη : Κατερίνα Χατζηκωνσταντίνου
Η σύγχρονη ελληνική τραγουδοποιία δεν αναζητά πια την ταυτότητά της — τη διαμορφώνει μπροστά μας.
Ο Γιώργος Χουβαρδάς και ο Στέλιος Κοτίδης, δύο δημιουργοί της νεότερης γενιάς με κοινές μουσικές ρίζες αλλά διακριτή καλλιτεχνική φωνή, συναντιούνται για πρώτη φορά στη Θεσσαλονίκη, την Πέμπτη 5 Μαρτίου 2026, στη σκηνή του SOUL SKG.
Με τραγούδια που ήδη έχουν αφήσει το αποτύπωμά τους — από την «Κοσμοχαλασιά» και τον «Μαΐστρο» έως την «Πορφυρή Κλωστή» και τις «Πληγές στο Χρόνο» — αλλά και με την παρουσία σημαντικών καλεσμένων όπως ο Γιώργος Καζαντζής και η Ανδριάνα Αχιτζάνοβα, η βραδιά αυτή δεν λειτουργεί απλώς ως συναυλία. Είναι μια μουσική πρόταση που επιχειρεί να ενώσει γενιές, να ανοίξει διάλογο και να φωτίσει το πώς η νεότερη δημιουργική φωνή συνομιλεί με την παράδοση χωρίς να εγκλωβίζεται σε αυτήν.
Με αφορμή αυτή τη συνάντηση, συνομιλήσαμε μαζί τους για τη διαδρομή τους, τις επιρροές τους και τη θέση τους μέσα σε ένα τοπίο που διαρκώς μεταβάλλεται.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΟΥΒΑΡΔΑΣ
Η «Κοσμοχαλασιά» και ο «Μαΐστρος» — ιδιαίτερα το ντουέτο σας με τον Παντελή Θαλασσινό — δείχνουν μια βαθιά σχέση με το στοιχείο της θάλασσας και της εσωτερικής ταραχής. Στη Θεσσαλονίκη, μια πόλη που επίσης ζει στραμμένη στο νερό, αλλάζει κάτι στον τρόπο που τα ερμηνεύετε;
Αν και μεγάλωσα στην Αθήνα, η σχέση μου με τη θάλασσα ήταν πάντα πολύ στενή. Με καταγωγή από τη Μυτιλήνη, την έμαθα από μικρός και στην ηρεμία και στην ταραχή της. Η θάλασσα για μένα είναι κάτι βαθιά οικείο.
Η Θεσσαλονίκη έχει κάτι που με συγκινεί ιδιαίτερα: συνδυάζει τον αστικό παλμό με την ανοιχτωσιά του νερού. Αυτή η συνύπαρξη δημιουργεί ένα περιβάλλον που με κάνει να νιώθω σαν στο σπίτι μου. Δεν νομίζω πως θα αλλάξει κάτι στον τρόπο που θα ερμηνεύσω· αντίθετα, πιστεύω πως θα υπάρξει μια φυσική σύνδεση με τον χώρο και τον κόσμο.
Στο νέο σας τραγούδι «Σ’ έναν κόσμο που φοβάται την αγάπη», σε στίχους του Κωνσταντίνου Τσακαλάκη, υπάρχει ένας έντονος κοινωνικός παλμός. Θεωρείτε ότι η γενιά σας οφείλει να παίρνει θέση μέσα από το τραγούδι ή ότι η τέχνη πρέπει να αφήνει χώρο στην αμφισημία;
Πιστεύω πως ο καλλιτέχνης, ανεξαρτήτως γενιάς, δεν «οφείλει» τίποτα πέρα από το να είναι αληθινός. Αν νιώθει την ανάγκη να παίρνει θέση μέσα από τα τραγούδια του, αυτό μπορεί να είναι πολύ ουσιαστικό, αρκεί να προκύπτει οργανικά και όχι ως υποχρέωση.
Η τέχνη έχει χώρο και για τη σαφή τοποθέτηση και για την αμφισημία. Σε προσωπικό επίπεδο, σε αυτή τη φάση της ζωής μου, αισθάνομαι ότι θέλω να εκφράζω πιο καθαρά τη στάση μου σε κάποια ζητήματα και εννοείται όχι διδακτικά, αλλά βιωματικά.
Σε μια παράσταση με τον όρο “soul” στον τίτλο, πού εντοπίζετε την «ψυχή»; Στη φωνή, στον στίχο, στον ρυθμό ή στην αλληλεπίδραση με το κοινό;
Η «ψυχή» δεν εντοπίζεται σε ένα μόνο στοιχείο. Είναι στη φωνή, στον στίχο, στον ρυθμό, αλλά κυρίως στη σύνδεση όλων αυτών. Αν λείπει το συναίσθημα, ό,τι κι αν κάνεις τεχνικά μένει κενό.
Για μένα η ψυχή γεννιέται τη στιγμή της αλληλεπίδρασης με το κοινό. Εκεί που το τραγούδι παύει να είναι απλώς εκτέλεση και γίνεται κοινή εμπειρία.
Η συνεργασία σας με τον Γιώργο Καζαντζή — έναν δημιουργό με έντονη λυρικότητα — τι έχει προσθέσει στον δικό σας τρόπο σύνθεσης; Υπάρχει κάτι που αλλάξατε μετά από αυτή τη συνάντηση;
Η συνεργασία μου με τον κύριο Καζαντζή ήταν καθοριστική. Τον θεωρώ σπάνιο δημιουργό. Τα τραγούδια του είναι βαθιά συναισθηματικά, αλλά ταυτόχρονα απαιτητικά και σύνθετα στη δομή τους.
Αυτή η συνάντηση με επηρέασε ουσιαστικά. Με έκανε να αναζητώ περισσότερα στις αρμονίες και τις μελωδίες των τραγουδιών. Σίγουρα «πάτησα» πάνω του, όπως και πάνω σε άλλους μεγάλους δημιουργούς, αλλά προσπαθώντας πάντα να μεταβολίσω την επιρροή και να τη μετατρέψω σε κάτι δικό μου.
Στο πρόγραμμα της βραδιάς θα ακουστούν τραγούδια δημιουργών όπως ο Σωκράτης Μάλαμας και ο Διονύσης Σαββόπουλος. Πώς συνομιλείτε με αυτό το «βάρος» της παράδοσης χωρίς να χαθεί η δική σας φωνή;
Το να ερμηνεύεις τα τραγούδια αυτών δημιουργών κουβαλά σίγουρα μια ευθύνη. Είναι καλλιτέχνες που έχουν διαμορφώσει ολόκληρες εποχές και συνειδήσεις.
Η προσέγγισή μας, με τον Στέλιο, βασίζεται στον σεβασμό. Δεν προσπαθούμε να «ανταγωνιστούμε» το πρωτότυπο, αλλά να συνομιλήσουμε μαζί του. Η προσωπική φωνή δεν χάνεται όταν υπάρχει ειλικρίνεια· αντίθετα, μέσα από τον σεβασμό αναδεικνύεται πιο καθαρά.
ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΟΤΙΔΗΣ
Με τρεις προσωπικούς δίσκους — «Διαλέγεις, δεν παίρνεις», «Ατάκτου Πορείας» και «Αρμύρα και Μαχαίρι» — έχετε ήδη χαράξει μια ξεκάθαρη πορεία. Το SOUL SKG είναι για εσάς μια αναδρομή ή μια νέα αρχή;
Μετά από τρεις δίσκους ( Διαλέγεις, δεν παίρνεις, Ατάκτου Πορείας και Αρμύρα και Μαχαίρι, ) και έναν να κυκλοφορεί στα τέλη του Μάρτη («Μπερδεμένα») την παράσταση στο SOUL SKG δεν τη βλέπω ούτε ως καθαρή αναδρομή ούτε ως απόλυτα νέα αρχή.
Είναι περισσότερο μια φυσική συνέχεια.
Κουβαλάει όλη τη διαδρομή μου — τις εμπειρίες, τα λάθη, τις αναζητήσεις και την ωρίμανση που αποτυπώθηκαν στους προηγούμενους δίσκους — αλλά ταυτόχρονα ανοίγει έναν καινούργιο κύκλο. Είναι σαν να παίρνεις όλα όσα έχεις μάθει και να τα φιλτράρεις ξανά, με καθαρό βλέμμα και διαφορετική ενέργεια.
Αν κάτι το κάνει ξεχωριστό, είναι ότι δεν προσπαθεί να αποδείξει κάτι· απλώς υπάρχει με ειλικρίνεια. Κι αυτό, για εμάς, είναι πάντα μια νέα αρχή και χαίρομαι ιδιαίτερα που σε αυτή την φάση της πορείας μου συμπράττω με τον Γιώργο που μας ενώνουν τόσα.
Η «Πορφυρή Κλωστή» και οι «Πληγές στο Χρόνο» έχουν έντονο αφηγηματικό χαρακτήρα. Όταν τα τραγουδάτε ζωντανά, σκέφτεστε τον στίχο σαν ιστορία ή σαν εξομολόγηση;
Η Πορφυρή Κλωστή και οι Πληγές στο Χρόνο έχουν πράγματι έναν έντονο αφηγηματικό χαρακτήρα, αλλά όταν τα ερμηνεύω ζωντανά δεν τα σκέφτομαι ούτε αυστηρά σαν ιστορία ούτε μόνο σαν εξομολόγηση.
Όταν τραγουδάω τα κομμάτια μου, το βασικό μου μέλημα είναι να συνδεθώ με το ακροατήριο. Προσπαθώ να μην κλείνω τα μάτια· θέλω να κοιτάζω τους θεατές, να αισθάνομαι την παρουσία τους και να δημιουργείται ένας δίαυλος επικοινωνίας που θα μεταφέρει τα τραγούδια απευθείας σε εκείνους. Εκείνη τη στιγμή, ο στίχος παύει να είναι απλώς αφήγηση ή προσωπική κατάθεση — γίνεται μια κοινή εμπειρία που διαμορφώνεται ζωντανά, ανάμεσα σε εμένα και το κοινό.
Οι συνεργασίες σας με τον Δημήτρη Υφαντή («Θεόφιλος») και τον Δημήτρη Μπάκουλη («Εξορισμένος») δείχνουν μια διάθεση διαλόγου με διαφορετικές φωνές. Στη σύμπραξή σας με τον Γιώργο Χουβαρδά, πού συναντιέστε και πού διαφέρετε;
Οι συνεργασίες μου με τον κύριο Δημήτρη Υφαντή στον «Θεόφιλο» και με τον Δημήτρη Μπάκουλη στον «Εξορισμένο» και τις «Πληγές στον Χρόνο» πράγματι άνοιξαν έναν δημιουργικό διάλογο με διαφορετικές φωνές και ιδιοσυγκρασίες.
Με τον Γιώργο Χουβαρδά όμως, η συνάντηση είναι πιο οργανική. Είμαστε φτιαγμένοι από πολλά όμοια υλικά και ταυτόχρονα διαφέρουμε πολύ. Ο κοινός μας κορμός — η απλότητα, η αλήθεια, το θάρρος και η βαθιά ανάγκη για σύνδεση — είναι αυτός που μας ενώνει και μας κάνει να λειτουργούμε σαν δίδυμο.
Οι διαφορές μας, από την άλλη, δεν μας απομακρύνουν· μας συμπληρώνουν. Δημιουργούν μια δημιουργική ένταση που κρατά το αποτέλεσμα ζωντανό. Και αυτό το «μαζί», βγαίνοντας έξω από το στενό προσωπικό μου πλαίσιο, το χαίρομαι πραγματικά.
Το Soul ως χώρος έχει ιστορία φιλοξενίας έντεχνων και λαϊκών προτάσεων. Τι σημαίνει για εσάς ότι αυτή είναι η πρώτη σας κοινή εμφάνιση στη Θεσσαλονίκη; Υπάρχει μια ιδιαίτερη ευθύνη απέναντι στο κοινό της πόλης;
Το Soul Skg είναι ένας χώρος με ιστορία και ιδιαίτερη ενέργεια, κι αυτό από μόνο του δημιουργεί μια όμορφη προσμονή.
Για μένα, όμως, αυτή η πρώτη κοινή εμφάνιση στη Θεσσαλονίκη έχει και μια πιο προσωπική διάσταση. Νιώθω πως ουσιαστικά φιλοξενώ τον Γιώργο στην έδρα μου. Νιώθω σαν οικοδεσπότης.
Προσκαλώ, λοιπόν, όλους τους φίλους που με έχουν συνοδέψει όλα αυτά τα χρόνια — και έχουμε περάσει πανέμορφες νύχτες μαζί στις εμφανίσεις μου στη Θεσσαλονίκη και το Κιλκίς, από τότε που ήμουν 16 και ξεκινούσα μέχρι σήμερα — να ζεστάνουμε μαζί το Soul και να αφήσουμε τη δική μας, την πιο όμορφη ανάμνηση. Δεν το βλέπω σαν ευθύνη με την αυστηρή έννοια· το βλέπω σαν γιορτή και σαν μια μεγάλη, ζωντανή αγκαλιά.
Η νεότερη γενιά δημιουργών συχνά ισορροπεί ανάμεσα στην ανεξαρτησία και την ανάγκη επιβίωσης. Πώς διαχειρίζεστε αυτή τη λεπτή γραμμή μέσα από τη δουλειά σας;
Είναι όντως μια λεπτή γραμμή στην οποία καλούμαστε να ισορροπήσουμε — ανάμεσα στην ανεξαρτησία και την ανάγκη επιβίωσης — χωρίς όμως να φοβόμαστε να παραπατήσουμε.
Προσωπικά, προσπαθώ να θυμάμαι γιατί ξεκίνησα. Αν χαθεί ο πυρήνας, αν χαθεί η αλήθεια, τότε ό,τι κι αν κερδίσεις εξωτερικά μοιάζει άδειο. Από την άλλη, ζούμε σε μια πραγματικότητα που απαιτεί αντοχή, ευελιξία και συνεχή επαναπροσδιορισμό.
Έτσι είναι η ζωή: τσαλακώνεσαι, δοκιμάζεσαι, κάνεις λάθη — και αναγεννιέσαι συνεχώς. Το ζητούμενο για μένα δεν είναι να μην πέσω ποτέ, αλλά κάθε φορά που πέφτω να σηκώνομαι πιο συνειδητός, χωρίς να προδίδω αυτό που πραγματικά θέλω να εκφράσω.
Ο Γιώργος Χουβαρδάς και ο Στέλιος Κοτίδης δεν διεκδικούν τον ρόλο της «επόμενης γενιάς» — τον υπηρετούν με συνέπεια. Και ίσως αυτό να είναι το πιο ουσιαστικό στοιχείο της πορείας τους: η επιμονή στο προσωπικό στίγμα, χωρίς θόρυβο, αλλά με καθαρή πρόθεση.
Στις 5 Μαρτίου, στη Θεσσαλονίκη, αυτή η πρόθεση θα ακουστεί ζωντανά.
Συνέντευξη : Κατερίνα Χατζηκωνσταντίνου / Αρχισυντάκτρια
Ακολουθήστε μας
Καθώς και κανάλι στο youtube: : https://www.youtube.com/@thessculture-b4p με ενδιαφέρουσες συνεντεύξεις αλλά και ποικίλα αφιερώματα.
