ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΔΡΟΜΑΧΗ ΧΡΥΣΟΜΑΛΛΗ : «ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΓΙΑ ΜΕΝΑ ΕΙΝΑΙ ΣΥΧΝΑ ΤΟΠΟΣ ΠΑΡΑΜΟΝΗΣ ΣΤΟ ΑΛΥΤΟ»

2 March 2026

Συνέντευξη:Ευθύμιος Ιωαννίδης

Στη Νέκυια 20 kg, η κάθοδος δεν εκτυλίσσεται ως μυθικό γεγονός, αλλά ως εσωτερική εμπειρία που εγκαθίσταται αθόρυβα στην καθημερινότητα των ζωντανών. Η απώλεια δεν παρουσιάζεται ως στιγμή, αλλά ως διάρκεια· ως μια μετατόπιση του βλέμματος που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο κατοικούμε τον χρόνο, το σώμα, τη μνήμη. Δύο πρόσωπα συνομιλούν όχι για να αναπολήσουν, αλλά για να παραμείνουν. Ο διάλογος λειτουργεί σαν πράξη επιβίωσης, σαν μια λεπτή αναστολή του τέλους. Σε αυτό το σκηνικό τοπίο, η συγκίνηση συνυπάρχει με ένα υπόγειο χιούμορ και ο χρόνος δεν προχωρά γραμμικά — επιστρέφει, επιμένει, διακόπτει. Με αφορμή αυτή τη σκηνική παραμονή μέσα στο άλυτο, συνομιλούμε με την Ανδρομάχη Χρυσομάλη για τη διάρκεια της απώλειας, τη μνήμη του σώματος και τη δυνατότητα του θεάτρου να φιλοξενεί ό,τι δεν κλείνει ποτέ οριστικά.

Στη «Νέκυια 20 kg» η κάθοδος μετατοπίζεται από τον μύθο στην προσωπική εμπειρία. Στη σκηνοθετική σας δουλειά, τι βρέθηκε αλήθεια στο επίκεντρο;

Στο επίκεντρο δε βρέθηκε η ίδια η απώλεια ως γεγονός, αλλά η διάρκεια της, η άρνηση να αποδεχτούμε το τετελεσμένο. Με ενδιέφερε πώς η απώλεια δεν τελειώνει τη στιγμή που συμβαίνει, αλλά εγκαθίσταται μέσα στην καθημερινότητα των ζωντανών και τη μεταβάλλει σιωπηλά. Η κάθοδος, λοιπόν εδώ, δεν είναι μια μυθική διαδρομή προς τα κάτω, είναι μια αργή μετατόπιση του βλέμματος προς αυτό που συνεχίζει να υπάρχει μέσα στην απουσία.

Οι δύο χαρακτήρες συνομιλούν σαν να αναστέλλουν ένα αναπόφευκτο τέλος. Πώς δουλέψατε αυτή την επιμονή στη συνέχιση του διαλόγου;

Με ενδιέφερε ο διάλογος να λειτουργεί ως πράξη επιβίωσης, όχι ως αναπόληση. Δουλέψαμε πολύ στο παρόν του λόγου, στο ότι κάθε φράση λέγεται σαν να γεννιέται εκείνη τη στιγμή. Αποφύγαμε τον συναισθηματικό τονισμό που οδηγεί εύκολα στη νοσταλγία και κρατήσαμε μια λεπτή εγρήγορση στο σώμα και στη φωνή, ώστε η συνομιλία να παραμένει ζωντανό συμβάν και όχι ανάμνηση.

Στη σκηνοθετική σας προσέγγιση, πώς ισορροπήσατε ανάμεσα στο συγκεκριμένο και το άυλο;

Η ισορροπία προέκυψε μέσα από την ακρίβεια. Όσο πιο συγκεκριμένη είναι η σκηνική πράξη — μια κίνηση, ένα κάθισμα, μια παύση — τόσο περισσότερο ανοίγει χώρος για το άυλο να υπάρξει χωρίς να δηλώνεται. Προσπάθησα να αποφύγω κάθε εξομολογητικό τόνο και να δουλέψω πάνω σε μορφές που επιτρέπουν στον θεατή να αναγνωρίσει δικά του βιώματα.

Στην παράσταση, η απουσία δεν αντιμετωπίζεται ως κάτι που ξεπερνιέται· συνυπάρχει. Πιστεύετε ότι το θέατρο μπορεί να λειτουργήσει ως χώρος συνύπαρξης με την απώλεια χωρίς κάθαρση;

Ναι, και ίσως αυτό είναι ένα από τα πιο ειλικρινή του πεδία. Δε με ενδιέφερε μια δραματουργία λύτρωσης. Με ενδιέφερε ένας σκηνικός χώρος όπου οι ζωντανοί και οι απόντες μπορούν να συνυπάρχουν για λίγο, χωρίς να χρειάζεται να «λυθεί» κάτι. Το θέατρο, για μένα, δεν είναι πάντα τόπος υπέρβασης· είναι συχνά τόπος παραμονής μέσα στο άλυτο.

Το έργο κινείται με λεπτότητα ανάμεσα στη συγκίνηση και το χιούμορ. Πώς αντιλαμβάνεστε το χιούμορ σε μια τέτοια συνθήκη;

Το χιούμορ εδώ λειτουργεί σαν μικρό ρήγμα. Δεν είναι εκτόνωση ούτε άμυνα μόνο· είναι ένας τρόπος να ειπωθούν πράγματα που αλλιώς θα έμεναν αφόρητα βαριά. Με ενδιέφερε ένα χιούμορ χαμηλής έντασης, σχεδόν υπόγειο, που συνυπάρχει με τη συγκίνηση χωρίς να την ακυρώνει.

Το σώμα των ηθοποιών μοιάζει να προηγείται του λόγου, σαν να κουβαλά μνήμη. Ποια είναι για εσάς η σχέση σώματος και ψυχικής εμπειρίας στη σκηνή;

Πιστεύω βαθιά ότι το σώμα γνωρίζει πριν από τον λόγο. Στη δουλειά μας ζητήσαμε από τους ηθοποιούς να αφήσουν τη μνήμη να περάσει πρώτα μέσα από τη στάση, τον ρυθμό, την αναπνοή. Όταν το σώμα κουβαλά αλήθεια, ο λόγος δεν χρειάζεται να την αποδείξει, απλώς την ακολουθεί.

Ο χρόνος στην παράσταση δεν ακολουθεί γραμμική αφήγηση. Σας ενδιέφερε περισσότερο ο χρόνος ως δραματουργική δομή ή ως εσωτερική εμπειρία;

Περισσότερο ως εσωτερική εμπειρία. Ο χρόνος στη «Νέκυια» δεν προχωρά, επιστρέφει, επιμένει, διακόπτει. Με ενδιέφερε αυτή η κυκλικότητα που μοιάζει με τον τρόπο που λειτουργεί η μνήμη και το πένθος. Η δραματουργική μορφή προέκυψε από αυτή την εσωτερική αίσθηση χρόνου.

Ολοκληρώνοντας αυτήν τη διαδρομή, τι θα θέλατε ιδανικά να αποκομίσει ο θεατής;

Όχι ανακούφιση με τη στενή έννοια. Θα ήθελα ο θεατής να φύγει με μια πιο σύνθετη σχέση με την απουσία, ίσως λίγο πιο συμφιλιωμένος με το ότι κάποια πράγματα δεν κλείνουν ποτέ πλήρως. Αν υπάρξει συγκίνηση, να είναι ήσυχη. Αν υπάρξει σκέψη, να συνεχίσει μετά το τέλος της παράστασης.

Ευχαριστώ πολύ την Ανδρομάχη Χρυσομάλλη για την πολύ ενδιαφέρουσα συνομιλία μας και της εύχομαι καλή συνέχεια στην καλλιτεχνική της πορεία.

Συνέντευξη:Ευθύμιος Ιωαννίδης

Xαίρετε, είμαι ο Ευθύμιος, είμαι φιλόλογος και συντάκτης της πολιτιστικής ιστοσελίδας Thess culture.gr. Aγαπώ πολύ τη μουσική, τις τέχνες, την ανάγνωση και το θέατρο, ενώ συνεντεύξεις μου και κριτικές μου έχουν δημοσιευτεί κατά καιρούς στον ηλεκτρονικό τύπο. Διαχειρίζομαι παράλληλα τις σελίδες «Ορθογραφία και ορθοέπεια», «Βιβλιοφιλία και βιβλιολογία» και υπήρξα επί πολλά έτη ενεργό μέλος και συντονιστής στις λέσχες ανάγνωσης των βιβλιοθηκών του Δήμου Κορδελιού- Ευόσμου.