ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΜΙΧΑΛΗ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗ: «ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΜΟΡΦΗ ΤΕΧΝΗΣ ΠΟΥ ΜΑΣ ΚΑΛΕΙ ΝΑ ΠΑΡΟΥΜΕ ΘΕΣΗ ΣΕ ΤΡΑΓΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ»

4 February 2026

Συνέντευξη:Ευθύμιος Ιωαννίδης

Το Λιωμένο Βούτυρο δεν αφηγείται απλώς μια ιστορία από το παρελθόν· ανοίγει ένα σκοτεινό παράθυρο σε μια πραγματικότητα που μοιάζει ανησυχητικά παρούσα. Με αφετηρία μια γυναικοκτονία της Θεσσαλονίκης του 1960, το έργο του Σάκη Σερέφα μεταφέρει στη σκηνή όχι μόνο ένα έγκλημα, αλλά και τη στάση μιας ολόκληρης κοινωνίας απέναντι σε αυτό.

Ο Μιχάλης Στεφανίδης μιλά στο ThessCulture για την πρόκληση του να ενσαρκώνει έναν θύτη χωρίς να τον δικαιολογεί, για τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στο χιούμορ και τη σκοτεινότητα και για τη δύναμη του θεάτρου να μας καλεί, ακόμη και σήμερα, να πάρουμε θέση.

Το Λιωμένο Βούτυρο ξεκίνησε ως διπλωματική εργασία στο Α.Π.Θ. Πώς είναι αλήθεια για έναν νέο ηθοποιό να βλέπει την πρώτη του ουσιαστικά δουλειά να αντέχει στον χρόνο και να φτάνει σε σκηνές όπως το Metropolitan;

Βλέποντας το «Βούτυρο» μας να κυλάει σε βάθος χρόνου και μέσα σε διαφορετικές σκηνές, είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι. Η παράσταση πήρε τόσες αγκαλιές και τόση αποδοχή από τον κόσμο. Είναι πανέμορφο να βλέπεις ένα καινούριο κοινό, ένα καινούριο χειροκρότημα από ανθρώπους που το βλέπουν για πρώτη φορά, και από ανθρώπους που το έχουν ξαναδεί ήδη μια και δύο φορές. Μια πολύ μεγάλη και ζεστή αγκαλιά ήτανε στην Κύπρο τον Ιούνιο του 2025, όπου ανεβάσαμε το «Λιωμένο Βούτυρο» για τρεις παραστάσεις που έγιναν sold out. Σε αυτό συμβάλει και η θεματική του έργου μας, η οποία βασίζεται σε ένα έγκλημα που αφορά τη Θεσσαλονίκη του 1960, κάτι κάποιες/οι από το κοινό μπορεί και να το είχαν ακούσει από τα πρωτοσέλιδα της εποχής. Δυστυχώς όμως, εν έτει 2026 είναι και κάτι που μπορεί να συμβεί την επόμενη μέρα, δίπλα από την πόρτα σου. Είμαι πάρα πολύ ευτυχισμένος που η παράστασή μας κατάφερε να φιλοξενείται σε μεγάλες αίθουσες όπως το θέατρο Metropolitan, ένα πολύ ζεστό και φιλόξενο χώρο. Έτσι, μας δίνεται η δυνατότητα για παραστάσεις με μεγαλύτερο αριθμό θεατών.

Ενσαρκώνεις τον Τάσο, έναν άνθρωπο που σκοτώνει «τυφλωμένος από πάθος». Πώς προσέγγισες το ψυχολογικό προφίλ ενός δράστη χωρίς να τον εκλογικεύσεις ή να του μεταγγίσεις κατανόηση;

Αυτό ακριβώς είναι το δίλημμα το οποίο καλούμαι σαν ηθοποιός να αναλύσω και να ψυχολογήσω. Ο ίδιος ο Τάσος, ο θύτης, θέλει να μας κάνει να τον δικαιολογήσουμε, να τον λυπηθούμε. Λέει μόνο τη δική του άποψη για τα πράγματα, την οποία εκφράζει στο τέλος του έργου. Από τις πρώτες αναγνώσεις του έργου, στο λεγόμενο «τραπέζι» της πρόβας, γεννήθηκε το ζήτημα για το πως θα ενσαρκωθεί ο συγκεκριμένος ρόλος. Κλήθηκα λοιπόν να μπω μέσα σε αυτήν την πολύ σκοτεινή ψυχοσύνθεση αυτού του ρόλου και να καταλάβω τι θέλει να πει εκείνη τη στιγμή μπροστά στο κοινό, τι άποψη έχει για την ιστορία.

Δεν είναι καθόλου εύκολο να λες τέτοια λόγια, ή να δικαιολογείς αυτή τη θέση .
Ωστόσο, σαν ρόλος θες να την εκφράσεις. Αυτή λοιπόν η αντίθεση μεταξύ της άποψης του ρόλου και ηθοποιού, ήταν μία ώθηση, ένα “boost” για το πώς θα προσεγγίσω αυτόν τον σκοτεινό ρόλο.

Στην παράσταση λειτουργείς ταυτόχρονα ως ηθοποιός, μουσικός και αφηγητής. Πόση πειθαρχία και ακρίβεια απαιτεί αυτή η «ορχηστρική» σκηνική παρουσία;

Είμαστε αντιμέτωποι, σχεδόν καθ’ όλη τη διάρκεια, σε αυτό το είδος του παιχνιδιού. Όλα αυτό αποτελεί μια απόλυτη ακρίβεια, αρμονία, ενορχήστρωση και από εμάς τους ηθοποιούς και από τον ίδιο τον σκηνοθέτη μας. Πρέπει να βάλεις τη δουλειά σου σαν ηθοποιός μέσα στη διαδικασία πειθαρχίας, Ουσιαστικά μιλάμε για ένα θέατρο μέσα στο θέατρο. Δύο ηθοποιοί, καλούνται να παίξουν δύο αφηγητές, οι οποίοι αφηγητές καλούνται να παίξουν ρόλους του κοινωνικού περίγυρου, οι οποίοι ρόλοι καλούνται να παίξουν το κεντρικό ζευγάρι, τη Λούλα και τον Τάσο. Το μυαλό δεν μπορεί να λειτουργεί μόνο αισθητηριακά, αλλά και μαθηματικά. Οφείλεις να συγχρονιστείς με τους φωτισμούς, με τη μουσική και με την κόντρα την οποία έχει ο αφηγητής με τον εκάστοτε ρόλο. Και το σημαντικότερο απ’ όλα είναι να συγχρονιστείς με τον παρτενέρ σου. Για καλή μου τύχη, έχω μία εξαιρετική παρτενέρ, την Ελίνα Αντωνίου. Είμαστε φίλοι από παιδιά και προσπαθούμε συνεχώς να χτίσουμε μια ουσιαστική χημεία για να ξεκλειδώσουμε αυτόν τον πολύπλοκο κώδικα.

Το κείμενο του Σάκη Σερέφα κινείται ανάμεσα στο χιούμορ και τη σκοτεινότητα. Πώς κρατάς αυτή την ισορροπία επί σκηνής, χωρίς το χιούμορ να γίνεται άμυνα;

Η θεματική αυτού του έργου είναι ανέκαθεν σκοτεινή. Όπως έχουμε πει, μιλάμε για μια συνταρακτική γυναικοκτονία που ενώ συνέβη αρκετά χρόνια πριν, φαντάζει να έχει συμβεί και στις μέρες μας. Δεν είναι ο δραματουργικός πυρήνας από τον οποίο πηγάζει το χιούμορ της παράστασης, αλλά είναι η προσέγγιση των ρόλων οι οποίοι αφηγούνται αυτό το θέμα. Στο μέγιστο βαθμό, ακούγεται ο κοινωνικός περίγυρος του ζευγαριού: η κολλητή φίλη της Λούλας στο χωριό τους, η προσωπική της κομμώτρια, ο ταβερνιάρης που σέρβιρε το τελευταίο γεύμα στο θύμα, ο ρεσεψιονίστ που είχε βάρδια στο ξενοδοχείο τη στιγμή που έγινε ο φόνος, ο ψυχρός ιατροδικαστής που βρήκε το θύμα και ο αφελής αστυνομικός στον οποίο παραδόθηκε ο θύτης το επόμενο πρωί.
Όλοι αυτοί οι χαρακτήρες είναι έντονες, εξωστρεφείς προσωπικότητες.

Ο καθένας με τα χαρακτηριστικά του, τα κουσούρια του.
Και επειδή οι αλλαγές ρόλων είναι ακαριαίες, όλο αυτό βγάζει γέλιο στους θεατές. Αυτό ξεκίνησε από τη θέση του ίδιου του συγγραφέα. Δεν ήταν μία δικιά μας προσωπική προσέγγιση σε αυτούς τους ρόλους. Ο ίδιος ο Σάκης Σερέφας ήθελε να δώσει μια διαφορετική ματιά σε αυτό το θέμα, κάνοντας τους ρόλους αρκετά πιο εξωστρεφείς και, παράλληλα, δείχνοντας το πώς δρα ο κοινωνικός περίγυρος σε ένα τέτοιο θέμα. Παρόλα αυτά, σε ένα μικρό χρονικό διάστημα, το θέμα επιστρέφει στην αρχική του μορφή, υπενθυμίζοντας στο κοινό ότι όλο αυτό που βλέπει αφορά μια γυναικοκτονία, άσχετα με το πώς εκφράζεται από τον κοινωνικό περίγυρο.

Με την Ελίνα Αντωνίου μοιράζεστε αυτή τη διαδρομή από τα φοιτητικά σας χρόνια. Πώς μεταφράζεται αυτή η κοινή αφετηρία σε σκηνική εμπιστοσύνη;

Η «ντάμα» μου, η Ελίνα, είναι μια αξιόλογη ηθοποιός και έχω πολύ εμπιστοσύνη για τη δουλειά την οποία κάνουμε. Γνωριζόμαστε από τα φοιτητικά μας χρόνια. Ήμασταν μαζί στη σχολή για τέσσερα χρόνια. Ζήσαμε πολλές καλές και κακές στιγμές. Ύστερα από παρότρυνση καθηγητών μας, αποφασίσαμε να κάνουμε μαζί τη διπλωματική μας εργασία για να πάρουμε το πτυχίο από τη σχολή. Ύστερα από ατελείωτες αναζητήσεις καταλήξαμε στο εκπληκτικό έργο «Λιωμένο Βούτυρο». Η χημεία μας, πάνω στη σκηνή είναι ιδιαίτερη. Συνήθως συμπληρώνουμε ο ένας τον άλλον, αφουγκραζόμαστε την σκηνική παρουσία του άλλου στην εκάστοτε στιγμή και συμπληρώνουμε είτε σε αυτό το οποίο κτίζει είτε σε αυτό που χρειάζεται. Το να έχεις μια τέτοια παρτενέρ είναι τουλάχιστον ευλογία.

Η Λούλα δεν εμφανίζεται ποτέ, κι όμως καθορίζει τα πάντα. Πώς δουλέψατε τη «παρουσία μέσα από την απουσία» ενός τόσο κεντρικού προσώπου;

Το θύμα, η Λούλα, δε μιλά ποτέ. Η φωνή της απουσιάζει πλήρως. Ακούμε γι’ αυτήν μόνο μέσα από τα στόματα των άλλων. Κάτι αντίστοιχο με αυτό που συμβαίνει στην πραγματικότητα: Ποτέ δε θα ακούσουμε τι έζησε πραγματικά το θύμα, Την άποψη της Λούλας δε θα τη μάθουμε ποτέ. Όσοι ρόλοι καλούνται να πουν την άποψη της Λούλας, την λένε με τη δικιά τους οπτική, με τα λόγια που πιστεύουν ότι είπε η Λούλα την εκάστοτε στιγμή. Όμως μπορεί να μην ήταν αυτά τα πραγματικά λόγια που είχε εκφράσει η Λούλα. Ας μην ξεχνάμε ότι η Λούλα ήθελε να γίνει ντιζέζ, δηλαδή μια τραγουδίστρια ελαφριού λαϊκού τραγουδιού. Αυτό, ως μουσικός επιμελητής ήθελα να το εκμεταλλευτώ. Ήταν πολύ δύσκολο να διαλέξω από όλα αυτά τα υπέροχα τραγούδια της δεκαετίας του 1960, ποιο κομμάτι θα ήταν αυτό που θα αντιπροσώπευε εξ ολοκλήρου τη Λούλα. Και κατέληξα στο κομμάτι «Μάγισσες φέρτε βότανα». Αυτό λοιπόν το κομμάτι ακούγεται στο τέλος του έργου και θα είναι μια ωδή προς αυτό το πρόσωπο, ένα κάλεσμα προς αυτή την ψυχή.

Το Λιωμένο Βούτυρο μιλά για μια γυναικοκτονία του παρελθόντος που, δυστυχώς, μοιάζει διαρκώς παρούσα. Τι πιστεύεις ότι καλείται σήμερα να κάνει το θέατρο απέναντι σε τέτοιες ιστορίες;

Ζούμε σε ένα δυσοίωνο περιβάλλον που ακούμε συνεχώς άσχημες ειδήσεις, άσχημες μαντάτα. Ένα περιβάλλον που δε μας αφήνει ποτέ να ξεκουραστούμε, ποτέ να πάρουμε μια ανάσα, και δυστυχώς, ό,τι και να συμβεί δεν κουνιέται φύλλο. Το θέατρο είναι μια μορφή τέχνης που μας καλεί- και πάντοτε μας καλούσε- να πάρουμε θέση σε τέτοια τραγικά γεγονότα, τα οποία δυστυχώς είναι ακόμη και στις μέρες μας τόσο συχνά, τόσο επίκαιρα. Μέσα από αυτή την παράσταση θέλουμε να περάσουμε το μήνυμα στο θεατή: «Εσύ αν ήσουν στον κοινωνικό περίγυρο αυτού του ζευγαριού, αν ήσουν μάρτυρας μιας επερχόμενης γυναικοκτονίας τι θα έκανες; Ποια θα ήταν η στάση σου;»
Γιατί ας μην ξεχνάμε ότι δεν είναι μόνο η θεματική που είναι σημαντική σε αυτό το έργο, αλλά και η στάση όλων των υπολοίπων. Τα ερωτήματα λοιπόν που θέτει το «Λιωμένο Βούτυρο» αφορούν κυρίως τη στάση της κοινωνίας προς τέτοια βαριά και δύσκολα ζητήματα.

Κλείνοντας, τι θα ήθελες να μη χάσεις ποτέ στη διαδρομή σου ως ηθοποιός, ακόμη κι αν αλλάξουν όλα τα άλλα;

Θα ήθελα να μη μου λείψει ποτέ το μεράκι του να ανακαλύπτω, του να είμαι δημιουργικός. Να ξέρω ότι αυτό κάνω ναι μεν είναι ένα επάγγελμα, αλλά είναι και κάτι που προσφέρει συνεχή εκπαίδευση, συνεχή εγρήγορση, με κανένα ίχνος καθησυχασμού. Να ψάχνω, να μην επαναπαύομαι. Να λέω «δεν ξέρω» και να μην έχω ενοχές, να έχω όρεξη για συνεχείς δοκιμές.

Ευχαριστώ πολύ τον Μιχάλη Στεφανίδη για την προσήνειά του!

Συνέντευξη:Ευθύμιος Ιωαννίδης

Xαίρετε, είμαι ο Ευθύμιος, είμαι φιλόλογος και συντάκτης της πολιτιστικής ιστοσελίδας Thess culture.gr. Aγαπώ πολύ τη μουσική, τις τέχνες, την ανάγνωση και το θέατρο, ενώ συνεντεύξεις μου και κριτικές μου έχουν δημοσιευτεί κατά καιρούς στον ηλεκτρονικό τύπο. Διαχειρίζομαι παράλληλα τις σελίδες «Ορθογραφία και ορθοέπεια», «Βιβλιοφιλία και βιβλιολογία» και υπήρξα επί πολλά έτη ενεργό μέλος και συντονιστής στις λέσχες ανάγνωσης των βιβλιοθηκών του Δήμου Κορδελιού- Ευόσμου.