TOP

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΠΑΣΧΑΛΗ ΑΡΑΜΠΑΤΖΗ: «ΕΝΑ ΘΕΑΤΡΟ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΞΕΛΙΣΣΕΤΑΙ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΤΟΥ»

Συνέντευξη:Ευθύμιος Ιωαννίδης

Για τον Πασχάλη Αραμπατζή, το θέατρο δεν εξαντλείται στη δημιουργία μιας παράστασης. Είναι ένας ζωντανός οργανισμός, ένας τόπος συνάντησης διαφορετικών ιστοριών, ανθρώπων και συναισθημάτων, που οφείλει να εξελίσσεται, να τολμά και να συνομιλεί ουσιαστικά με το κοινό του. Έχοντας διανύσει μια δημιουργική πορεία από την υποκριτική στη σκηνοθεσία και, στη συνέχεια, στην καλλιτεχνική διεύθυνση του Metropolitan: The Urban Theater, αναζητά διαρκώς νέους τρόπους να μετατρέπει μια ιστορία σε ολοκληρωμένη θεατρική εμπειρία. Με αφορμή τις τρεις παραγωγές του θεάτρου, το «Δείπνο Ηλιθίων», τη «Γοργόνα – The Musical» και τον «Σκρουτζ – Ένα Χριστουγεννιάτικο Μιούζικαλ», μιλά στο ThessCulture για τις καλλιτεχνικές του επιλογές, το ρίσκο της δημιουργίας, τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στο γέλιο και την ανθρώπινη ματαιοδοξία, τη δύναμη των ονείρων και τη δυνατότητα της προσωπικής αλλαγής.

Μια συζήτηση για τις ιστορίες που αφηγούμαστε στη σκηνή, αλλά και για όσα αυτές αποκαλύπτουν σχετικά με τον ίδιο μας τον εαυτό.

1. Από την υποκριτική στη σκηνοθεσία και σήμερα στην καλλιτεχνική διεύθυνση του Metropolitan. Πότε ένιωσες ότι δε σου αρκούσε πια να ζωντανεύεις τις ιστορίες των άλλων, αλλά ήθελες να πλάθεις ο ίδιος τον κόσμο τους;

Δε νομίζω ότι υπήρξε μια συγκεκριμένη στιγμή που αποφάσισα να περάσω από τη μία πλευρά στην άλλη. Ήταν περισσότερο μια φυσική εξέλιξη. Η υποκριτική μού έδωσε την ευκαιρία να ανακαλύψω τον κόσμο του θεάτρου από μέσα, να κατανοήσω τους ανθρώπους, τους χαρακτήρες και τις ανάγκες μιας παράστασης. Σταδιακά, όμως, άρχισε να με ενδιαφέρει όλο και περισσότερο η συνολική εικόνα μιας ιστορίας: πώς γεννιέται ένας κόσμος, πώς συνδέονται όλα τα επιμέρους στοιχεία του και πώς τελικά φτάνει στον θεατή. Η σκηνοθεσία ήρθε ως ανάγκη να εκφράσω τη δική μου ματιά και να δημιουργήσω κόσμους που μέχρι τότε υπήρχαν μόνο στη φαντασία μου. Η καλλιτεχνική διεύθυνση, από την άλλη, μου έδωσε τη δυνατότητα να δω το θέατρο σε μια ευρύτερη διάσταση. Δεν είναι μόνο η δημιουργία μιας παράστασης, αλλά η διαμόρφωση μιας ολόκληρης καλλιτεχνικής ταυτότητας. Και αυτό είναι μια διαρκής πρόκληση που εξακολουθεί να με ενθουσιάζει.

 Στη διαδρομή σου υπάρχει και η διαφήμιση, ένας χώρος που γνωρίζει καλά την τέχνη του να κερδίζει την προσοχή. Στο θέατρο, όμως, το ζητούμενο δεν είναι απλώς να στρέψεις πάνω σου τα βλέμματα, αλλά να κρατήσεις τον θεατή κοντά σου. Τι από εκείνη την εμπειρία έχει περάσει στη σημερινή σου καλλιτεχνική ματιά;

Η διαφήμιση με έμαθε να σκέφτομαι άμεσα, να αναζητώ την ουσία ενός μηνύματος και να καταλαβαίνω πόσο σημαντικό είναι να επικοινωνείς σωστά μια ιδέα. Με έφερε επίσης σε επαφή με την εικόνα, τη σύνθεση και τη δύναμη της πρώτης εντύπωσης. Στο θέατρο, όμως, η πρώτη εντύπωση είναι μόνο η αρχή. Αυτό που με ενδιαφέρει είναι να δημιουργώ μια εμπειρία που θα συνεχίσει να υπάρχει μέσα στον θεατή και μετά την έξοδό του από την αίθουσα. Να γελάσει, να συγκινηθεί, να προβληματιστεί, να αναγνωρίσει κάτι από τον εαυτό του. Νομίζω ότι η διαφήμιση με βοήθησε να κατανοήσω πώς κερδίζεις την προσοχή, ενώ το θέατρο μου έμαθε πόσο σημαντικό είναι να κερδίζεις την εμπιστοσύνη και το συναίσθημα του κοινού.

 Και όταν από τη σκηνοθεσία περνάς στην ευθύνη ενός ολόκληρου θεάτρου, καλείσαι να πάρεις αποφάσεις που ξεπερνούν το προσωπικό σου όραμα. Με ποια κριτήρια διαμορφώνεις την ταυτότητα του Metropolitan; Υπάρχει χώρος για το καλλιτεχνικό ρίσκο, ακόμη κι όταν η επιτυχία δεν είναι εξασφαλισμένη;

Για μένα, η ταυτότητα ενός θεάτρου δε χτίζεται μόνο από τις παραστάσεις που παρουσιάζει, αλλά κυρίως από τη σχέση που δημιουργεί με το κοινό του. Το Metropolitan θέλω να είναι ένας χώρος ανοιχτός σε διαφορετικές θεατρικές εμπειρίες, που να μπορεί να απευθύνεται σε διαφορετικές ηλικίες και να προσφέρει παραστάσεις με ποιότητα, φροντίδα και ουσιαστικό περιεχόμενο. Με ενδιαφέρει να υπάρχει ποικιλία. Να μπορούμε να παρουσιάζουμε μια δυνατή κωμωδία, ένα έργο που προβληματίζει, αλλά και μια μεγάλη μουσικοθεατρική παραγωγή για όλη την οικογένεια. Δε θέλω το θέατρο να περιορίζεται σε μία μόνο κατεύθυνση.

Φυσικά, το καλλιτεχνικό ρίσκο είναι απαραίτητο. Αν επιλέγεις πάντα μόνο ό,τι θεωρείς ασφαλές, δύσκολα θα ανακαλύψεις κάτι καινούργιο. Δεν είναι όλες οι επιλογές εγγυημένες, ούτε μπορείς να προβλέψεις την ανταπόκριση του κοινού. Πιστεύω, όμως, ότι οφείλεις να έχεις εμπιστοσύνη στο όραμά σου, να τολμάς και να δίνεις χώρο σε νέες ιδέες. Άλλωστε, ένα θέατρο πρέπει να εξελίσσεται μαζί με τους ανθρώπους του.

 Μια παράσταση που έχει αναμφίβολα κερδίσει το στοίχημα με το κοινό είναι το «Δείπνο Ηλιθίων», το οποίο επιστρέφει για δεύτερη χρονιά. Στην ιστορία του, όσοι θεωρούν τον εαυτό τους εξυπνότερο από τους άλλους καταλήγουν να εκτίθενται περισσότερο. Μήπως τελικά ο μεγαλύτερος ηλίθιος είναι εκείνος που πιστεύει πως αποκλείεται να είναι ο ίδιος;

Νομίζω πως αυτό είναι ένα από τα πιο έξυπνα στοιχεία του έργου του Francis Veber. Η ιστορία ξεκινά ως μια φαινομενικά απλή κωμωδία παρεξηγήσεων, αλλά στην πραγματικότητα αποκαλύπτει πολλά για την ανθρώπινη ματαιοδοξία, την αλαζονεία και την ανάγκη μας να αισθανόμαστε ανώτεροι από τους άλλους.

Ο μεγαλύτερος ηλίθιος ίσως είναι τελικά εκείνος που είναι τόσο βέβαιος για την εξυπνάδα του, ώστε αδυνατεί να δει τα δικά του λάθη. Αυτό που αγαπώ στο συγκεκριμένο έργο είναι ότι γελάς πολύ, αλλά ταυτόχρονα αναγνωρίζεις συμπεριφορές που συναντάς καθημερινά γύρω σου. Και ίσως, σε κάποια σημεία, αναγνωρίζεις και τον ίδιο σου τον εαυτό. Γιατί η πραγματική ευφυΐα χρειάζεται και αυτογνωσία, αλλά κυρίως την ικανότητα να μη θεωρείς ποτέ τον εαυτό σου ανώτερο από κανέναν.

 Η επιτυχία, βέβαια, δημιουργεί και προσδοκίες. Επιστρέφοντας σε μια παράσταση που το κοινό έχει ήδη αγαπήσει, τι σε κινητοποιεί περισσότερο: να διατηρήσεις όσα την έκαναν να ξεχωρίσει ή να ανακαλύψεις καινούργιες πλευρές της;

Όταν μια παράσταση επιστρέφει για δεύτερη χρονιά, αισθάνεσαι πρώτα απ’ όλα μεγάλη χαρά και ευγνωμοσύνη για την αγάπη που της έδειξε το κοινό. Ταυτόχρονα, όμως, δημιουργείται και μια ευθύνη. Δεν αρκεί να επαναλάβεις κάτι που πέτυχε. Χρειάζεται να διατηρήσεις τη φρεσκάδα του και να συνεχίσεις να το αντιμετωπίζεις με την ίδια δημιουργική διάθεση.

Στο «Δείπνο Ηλιθίων» αυτό που με ενδιαφέρει είναι να παραμείνει ζωντανό το παιχνίδι των χαρακτήρων, οι ρυθμοί, οι εκπλήξεις και φυσικά το γέλιο. Κάθε παράσταση είναι μια καινούργια συνάντηση με το κοινό και ποτέ δεν είναι ακριβώς ίδια με την προηγούμενη. Η μεγαλύτερη ικανοποίηση είναι να βλέπεις ανθρώπους να επιστρέφουν, αλλά και καινούργιους θεατές να ανακαλύπτουν την παράσταση. Αυτή η ανταπόκριση είναι που μας δίνει δύναμη να συνεχίζουμε και να σχεδιάζουμε τα επόμενα βήματα.

Από την ανθρώπινη ματαιοδοξία περνάμε στον παραμυθένιο κόσμο της «Γοργόνας – The Musical», όπου η επιθυμία να γίνουμε κάτι διαφορετικό συνοδεύεται από ένα τίμημα. Πόσο μακριά αξίζει να φτάσουμε για ένα όνειρο, όταν στην πορεία κινδυνεύουμε να χάσουμε ένα κομμάτι του εαυτού μας;

Πιστεύω πως αξίζει να τολμάμε για τα όνειρά μας, να βγαίνουμε από την ασφάλειά μας και να ανακαλύπτουμε όσα υπάρχουν έξω από τα όρια που έχουμε συνηθίσει. Αυτό ακριβώς με συγκινεί στην Άριελ. Δε θέλει απλώς να ερωτευτεί έναν άνθρωπο από έναν διαφορετικό κόσμο. Θέλει να τον γνωρίσει, να επικοινωνήσει, να ανακαλύψει νέες δυνατότητες και να βρει τη δική της θέση μέσα σε αυτόν.

Ωστόσο, η ιστορία της μάς βάζει να αναρωτηθούμε τι είμαστε διατεθειμένοι να θυσιάσουμε για να πετύχουμε αυτό που επιθυμούμε. Για μένα, το ζητούμενο δεν είναι να εγκαταλείψουμε την ταυτότητά μας για να γίνουμε αποδεκτοί κάπου αλλού, αλλά να εξελιχθούμε χωρίς να χάσουμε την ουσία μας. Να έχουμε το θάρρος να διεκδικούμε τα όνειρά μας, χωρίς να ξεχνάμε ποιοι είμαστε. Και ίσως αυτό είναι το πιο όμορφο μήνυμα της «Γοργόνας»: ότι η ελευθερία ξεκινά όταν τολμάμε να αναζητήσουμε τον δικό μας δρόμο.

Κι αν η «Γοργόνα» μάς μιλά για όσα λαχταρούμε να αποκτήσουμε, ο «Σκρουτζ» μάς θυμίζει όσα μπορεί να χάσουμε κυνηγώντας τα. Πόσο μακριά βρίσκεται ο σύγχρονος άνθρωπος από τον ήρωα του Ντίκενς; Μήπως έχουμε μάθει να μετράμε τόσο προσεκτικά όσα κερδίζουμε, ώστε ξεχνάμε να υπολογίσουμε όσα μας κοστίζουν;

Νομίζω πως ο Σκρουτζ δε βρίσκεται καθόλου μακριά μας. Ίσως μάλιστα είναι πιο σύγχρονος από ποτέ. Ζούμε σε μια εποχή που όλα κινούνται γρήγορα, που συχνά μετράμε την επιτυχία μέσα από την απόκτηση περισσότερων πραγμάτων, την επαγγελματική εξέλιξη και την προσωπική καταξίωση. Στην προσπάθειά μας να πετύχουμε, πολλές φορές ξεχνάμε να σταθούμε, να κοιτάξουμε γύρω μας και να δώσουμε χρόνο στους ανθρώπους που έχουμε δίπλα μας.

Αυτό που με συγκινεί στην ιστορία του Ντίκενς είναι ότι δε μιλά απλώς για έναν άνθρωπο που αλλάζει συμπεριφορά, αλλά για έναν άνθρωπο που ξαναβρίσκει την ικανότητά του να αισθάνεται. Ο Σκρουτζ ανακαλύπτει ότι ο πλούτος δεν έχει πραγματική αξία όταν δεν μπορείς να τον μοιραστείς και ότι η αγάπη, η προσφορά και η ανθρώπινη επαφή είναι τελικά όσα δίνουν νόημα στη ζωή μας.

Θέλω ο δικός μας «Σκρουτζ» να είναι μια παράσταση που θα απολαύσει όλη η οικογένεια, αλλά και μια αφορμή για να θυμηθούμε κάτι πολύ απλό: ότι ποτέ δεν είναι αργά να αλλάξουμε, να πλησιάσουμε τους ανθρώπους μας και να γίνουμε λίγο πιο γενναιόδωροι. Όχι μόνο με όσα έχουμε, αλλά κυρίως με όσα είμαστε.

Τρεις παραστάσεις, τρεις διαφορετικές αφορμές για γέλιο, συγκίνηση και σκέψη. Αν είχες απέναντί σου κάποιον που ετοιμάζεται να περάσει για πρώτη φορά την πόρτα του Metropolitan, τι θα του έλεγες για να του κινήσεις την περιέργεια για καθεμία από αυτές;

Θα του έλεγα να έρθει με ανοιχτή διάθεση, γιατί στο Metropolitan προσπαθούμε να δημιουργούμε διαφορετικούς κόσμους και εμπειρίες για κάθε θεατή.

Αν θέλει να γελάσει με την καρδιά του, να παρακολουθήσει μια έξυπνη κωμωδία και να αναγνωρίσει μέσα στους χαρακτήρες της ανθρώπινες αδυναμίες, τότε το «Δείπνο Ηλιθίων» είναι μια εξαιρετική επιλογή. Είναι μια παράσταση που αποδεικνύει πως το γέλιο μπορεί να συνδυάζεται με την ευφυΐα και την παρατήρηση της ανθρώπινης συμπεριφοράς.

Αν πάλι αγαπά τα παραμύθια, τη μουσική και τη μαγεία του θεάτρου, η «Γοργόνα – The Musical» θα τον ταξιδέψει σε έναν κόσμο γεμάτο εικόνες, τραγούδια, χορό και συναίσθημα. Είναι μια ιστορία για την ελευθερία, την αποδοχή και το θάρρος να ακολουθείς αυτό που πραγματικά επιθυμείς.

Και φυσικά, με τον «Σκρουτζ – Ένα Χριστουγεννιάτικο Μιούζικαλ» θέλουμε να προσφέρουμε μια μεγάλη γιορτινή θεατρική εμπειρία για μικρούς και μεγάλους. Έναν κόσμο γεμάτο μουσική, χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα, φαντασία και συγκίνηση, που θα μας θυμίσει την αξία της αγάπης και της προσφοράς.

Αν έπρεπε να συνοψίσω τι θέλω να προσφέρει το Metropolitan, θα έλεγα ότι θέλω κάθε θεατής να βρίσκει έναν λόγο να επιστρέψει. Να φεύγει από το θέατρο έχοντας ζήσει κάτι όμορφο, κάτι που θα θυμάται και, γιατί όχι, κάτι που θα τον κάνει να δει για λίγο τον κόσμο διαφορετικά.

Ευχαριστώ θερμά τον Πασχάλη Αραμπατζή για τον χρόνο που μου αφιέρωσε και για τις σκέψεις που μοιράστηκε μαζί μου. Του εύχομαι καλή επιτυχία στις παραστάσεις και δημιουργική συνέχεια στο έργο του στο Metropolitan, με την ίδια διάθεση για αναζήτηση, τόλμη και ουσιαστική επικοινωνία με το κοινό.

Συνέντευξη:Ευθύμιος Ιωαννίδης

Xαίρετε, είμαι ο Ευθύμιος, είμαι φιλόλογος και συντάκτης της πολιτιστικής ιστοσελίδας Thess culture.gr. Aγαπώ πολύ τη μουσική, τις τέχνες, την ανάγνωση και το θέατρο, ενώ συνεντεύξεις μου και κριτικές μου έχουν δημοσιευτεί κατά καιρούς στον ηλεκτρονικό τύπο. Διαχειρίζομαι παράλληλα τις σελίδες «Ορθογραφία και ορθοέπεια», «Βιβλιοφιλία και βιβλιολογία» και υπήρξα επί πολλά έτη ενεργό μέλος και συντονιστής στις λέσχες ανάγνωσης των βιβλιοθηκών του Δήμου Κορδελιού- Ευόσμου.

Ακολουθήστε μας

https://www.facebook.com/profile.php?id=61552319949886

thessculture.gr

https://www.instagram.com

Καθώς και κανάλι στο youtube: : https://www.youtube.com/@thessculture-b4p  με ενδιαφέρουσες συνεντεύξεις αλλά και ποικίλα αφιερώματα.