ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΗΝ ΣΤΕΛΛΑ ΜΗΝΑ: «Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΑΛΛΑΖΕΙ ΣΥΝΕΧΩΣ»

25 January 2026

Συνέντευξη:Ευθύμιος Ιωαννίδης

Με το μυθιστόρημα «Το Κυνήγι», η Στέλλα Μηνά φέρνει το γοτθικό στοιχείο στην καρδιά της ελληνικής υπαίθρου, εκεί όπου το τοπίο, η μνήμη και η σιωπή γίνονται φορείς τρόμου. Η ιστορία της Φαίης, μιας νευροψυχιάτρου που βλέπει τη βεβαιότητά της να καταρρέει, ισορροπεί ανάμεσα στην ψυχολογική διάβρωση και στο ανοίκειο που αναδύεται από το ίδιο το έδαφος. Το βιβλίο συνθέτει ένα σκοτεινό σύμπαν όπου η προσωπική ενοχή, η συλλογική συνενοχή και η περιβαλλοντική φθορά μπλέκονται αξεδιάλυτα. Με αφορμή αυτό το ιδιαίτερο “Greek Gothic” θρίλερ, μιλήσαμε με τη συγγραφέα για τον φόβο, τη μνήμη και τις σκιές που επιμένουν κάτω από την επιφάνεια της καθημερινότητας.

Η μετάβαση από το ορθολογικό Λονδίνο στην αφιλόξενη Λευκορράχη μοιάζει με κάθοδο στον κάτω κόσμο. Τι κάνει την ελληνική επαρχία —με τη σιωπή και την αδράνειά της— το ιδανικό σκηνικό για ένα σύγχρονο “Greek Gothic” θρίλερ;

Θα έλεγα πως η απάντηση κρύβεται στην ίδια την ουσία του γκόθικ, στον φόβο για το άγνωστο που φωλιάζει μέσα σε κάτι οικείο. Η ελληνική επαρχία για μένα έχει ακριβώς αυτό το διπλό πρόσωπο. Από τη μία είναι οι καρτ ποστάλ, τα πανέμορφα τοπία και από την άλλη είναι γεμάτη άγραφους κανόνες, κλειστές ιεραρχίες, σιωπές που κρατούν δεκαετίες. Ειδικά ο ξένος είναι πάντα υπό παρακολούθηση, κι αυτό δημιουργεί μια μόνιμη αίσθηση ασφυξίας. Οπότε η Λευκορράχη λειτουργεί εν μέρει σαν ένας ελληνικός κάτω κόσμος όπου τίποτα δεν είναι ξεκάθαρα υπερφυσικό, αλλά τίποτα δεν είναι και ακριβώς αθώο. Η γη, οι άνθρωποι και τα μυστικά τους δημιουργούν ένα σκοτεινό οικοσύστημα.

Ως νευροψυχίατρος, η Φαίη αναζητά παντού λογικές εξηγήσεις. Πόσο «σκληρή» είναι η σύγκρουση της ηρωίδας όταν οι αισθήσεις της αρχίζουν να καταγράφουν φαινόμενα που η επιστήμη της αδυνατεί να χωρέσει;

Η Φαίη είναι ένας άνθρωπος που σχεδόν νευρωτικά οργανώνει τον κόσμο της μέσα από τη λογική. Στη Λευκορράχη όμως δεν καταρρέει μόνο ο γάμος της, καταρρέει η ίδια της η βεβαιότητα ότι η πραγματικότητα είναι σταθερή.

Για έναν ψυχίατρο, το να αρχίσει να αμφισβητεί τις αισθήσεις του είναι ίσως το πιο τρομακτικό σενάριο. Αν η αντίληψή σου για τον κόσμο είναι διαστρεβλωμένη, τι σημαίνει αυτό για τη δουλειά σου, για τις διαγνώσεις που έκανες, για τις ζωές που επηρέασες; Η Φαίη δε φοβάται μόνο ότι «τρελαίνεται» με την καθημερινή έννοια. Φοβάται πως ολόκληρο το νόημα που έχει δώσει στην ύπαρξή της μπορεί να είναι χτισμένο σε λάθος υπόθεση. Η ψυχιατρική λέει ότι ο καθένας μας έχει μια εσωτερική αφήγηση για τον εαυτό του. Το βιβλίο αυτό ρωτά τι συμβαίνει όταν κάποιο γεγονός δεν γκρεμίζει μόνο την εικόνα που έχεις για τον άλλον, αλλά κι αυτήν που έχεις για τον ίδιο σου τον εαυτό.

Το μολυσμένο ποτάμι και τα άγρια άλογα δεν είναι απλό φόντο, αλλά στοιχεία που «πάσχουν» μαζί με τους ήρωες. Η περιβαλλοντική φθορά στη Λευκορράχη λειτουργεί ως καθρέφτης της ηθικής σήψης και της συνενοχής των κατοίκων;

Η ελληνική επαρχία έχει δύο όψεις. Τη γραφική, που είναι εύκολο να την αγαπήσεις, και την άλλη, που είναι πολύ πιο άβολη, με την παθογένεια, την αδράνεια, την αντίληψη ότι «εδώ έτσι τα βρήκαμε». Η περιβαλλοντική φθορά στη Λευκορράχη είναι σύμπτωμα μιας βαθύτερης ηθικής στάσης.

Το μολυσμένο ποτάμι, οι πηγές που στερεύουν, τα άγρια άλογα που εξαφανίζονται, δείχνουν μια κοινότητα που έχει μάθει να ζει βραχυπρόθεσμα και παίρνει ό,τι μπορεί από τη γη. Αυτή είναι η ύβρις του ανθρώπου που θεωρεί αυτονόητο ότι έχει δικαίωμα να «ξεζουμίσει» έναν τόπο. Η ηθική σήψη συχνά δε φαίνεται μια μεγάλη, θεαματική πράξη, αλλά σε μια αλυσίδα από μικρές, καθημερινές υποχωρήσεις που διαχέουν την ευθύνη μέχρι να μη νιώθει κανείς ένοχος. Το περιβάλλον εδώ, όπως και η Κασσιανή γίνονται μάρτυρες, με την ύπαρξη τους και μόνο δεν σε αφήνουν να ξεχάσεις τι συμβαίνει.

Η Κασσιανή πάλλεται στον ρυθμό του δάσους και η Φαίη νιώθει μια τρομακτική οικειότητα μαζί της. Είναι τελικά αυτή η γυναίκα η ενσάρκωση των αναμνήσεων που η πρωταγωνίστρια παλεύει να κρατήσει θαμμένες;

Η Κασσιανή είναι, κατά κάποιο τρόπο, το δίπολο της Φαίης αλλά χωρίς την πολυτέλεια της αυταπάτης. Είναι μια γυναίκα που δεν ενδιαφέρεται να γλυκάνει την αλήθεια. Μία αδιαπραγμάτευτη, αυστηρή επιστήμονας. Και ταυτόχρονα μια γυναίκα που ζει καθημερινά με τις συνέπειες ενός ατυχήματος που συνέβη υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες στη Λευκορράχη.

Η στάση της, όταν η Φαίη εισβάλει στη ζωή της, είναι ξεκάθαρη: «δεν μπορώ να αλλάξω ό,τι έχει ήδη γίνει, αλλά σου απαγορεύω να προσποιηθείς ότι δεν φταις». Αυτό από μόνο του την βαφτίζει «δυσάρεστη» στα μάτια των άλλων, γιατί αρνείται να χαρίσει τη λήθη. Σε έναν κόσμο φτιαγμένο για «βολικούς» ανθρώπους, η άρνησή της να συμμετάσχει στην απάλειψη της ενοχής γίνεται αναπόφευκτα ηθική απαίτηση.

Για τη Φαίη, που έχει ξοδέψει χρόνια προσπαθώντας να είναι «σωστή» σε όλα τα επίπεδα, η ύπαρξη μιας γυναίκας που αρνείται να παίξει αυτό το παιχνίδι είναι σχεδόν προσβλητική. Την κάνει να ανησυχεί για τη θέση που θα της επιφυλάξει ο κόσμος μόλις πάψει να είναι «βολική». Οπότε ναι, σε ένα επίπεδο, λειτουργεί σαν ενσάρκωση όλων όσων η Φαίη έχει θάψει: του θυμού της, της ενοχής της, της ανάγκης της να σταματήσει να παριστάνει ότι «όλα είναι υπό έλεγχο» και, επιτέλους, να αντιδράσει.

Ο Θωμάς δείχνει να γνωρίζει το χωριό καλύτερα από όσο παραδέχεται. Η υποψία της απιστίας παύει εδώ να είναι ένα συζυγικό δράμα και γίνεται το δόλωμα για μια πολύ πιο σκοτεινή παγίδα;

Η υποψία της απιστίας είναι το πρώτο, πιο αναγνωρίσιμο επίπεδο. Ένα συζυγικό δράμα χωράει εύκολα μέσα σε μια μεσοαστική αφήγηση, είναι άσχημο, αλλά γνώριμο. Σε αυτή την ιστορία όμως η απιστία λειτουργεί σαν ρωγμή που επιτρέπει στην αμφιβολία να περάσει. Μέσα από αυτήν την υποψία η Φαίη αρχίζει να κοιτά πιο προσεκτικά τον Θωμά, το χωριό, την ίδια της τη μνήμη.

Στην πορεία καταλαβαίνει ότι το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι αν ο Θωμάς την απατά, αλλά τι άλλο είναι διατεθειμένος να κρύψει. Και εκεί είναι που το βιβλίο διαχωρίζεται από ένα κοινωνικό δράμα και τείνει προς το ψυχολογικο θρίλερ/γκόθικ.

Όταν τα «φώτα στο δάσος» καλούν τη Φαίη να τα ακολουθήσει, ο φόβος μετατρέπεται σε ανάγκη για αποκάλυψη. Είναι η αλήθεια —όσο οδυνηρή κι αν είναι— πιο λυτρωτική από την ασφάλεια ενός βολικού ψέματος;

Τα φώτα στο δάσος για μένα είναι η συμπυκνωμένη μορφή αυτού που μας έλκει και μας τρομάζει ταυτόχρονα. Είναι ό,τι δεν μπορείς να εξηγήσεις, αλλά νιώθεις πως αν το αγνοήσεις, κάτι μέσα σου θα παραμείνει ανολοκλήρωτο. Για τη Φαίη, κάθε βήμα προς την αλήθεια είναι ένα βήμα ενάντια στην ίδια της την ασφάλεια.

Έχει μια καλή, τακτοποιημένη ζωή στο Λονδίνο. Κάθε φορά που συνεχίζει να ψάχνει, είναι σαν να υποσκάπτει τα θεμέλια αυτής της ζωής. Μπορεί κανείς να πει ότι είναι σχεδόν αυτοκαταστροφική κίνηση. Αλλά τι αξία έχει μια ζωή βασισμένη σε ψέματα; Το βιβλίο παίζει ακριβώς με αυτό το ερώτημα: Αν βρισκόμουν μπροστά σε μια σκάλα, με κάτι τρομακτικό να με περιμένει στο υπόγειο, τι θα έκανα στ’ αλήθεια;

Ύστερα από την ανάγνωση του βιβλίου, μένει η αίσθηση μιας μόνιμης αλλαγής. Πιστεύετε ότι από την αναμέτρηση με το ανοίκειο μπορεί κανείς να βγει αλώβητος ή η επαφή με το σκοτάδι της υπαίθρου σε αλλάζει ανεπιστρεπτί;

Νομίζω ότι η φύση του ανθρώπου είναι ακριβώς αυτή, να αλλάζει συνεχώς. Δεν βγαίνεις αλώβητος από μια σύγκρουση με μια μεγάλη αλήθεια. Χρειάζεται να διαλυθεί κάτι από μέσα σου για να μπορέσει να ξαναχτιστεί διαφορετικά.

Η επαφή με το ανοίκειο, είτε μιλάμε για σκοτεινά δάση είτε για σκοτεινές πλευρές του εαυτού μας, θυμίζει πολύ τους παλιούς θρύλους, τους ανθρώπους που χάθηκαν στο βουνό ή στο δάσος και γύρισαν «άλλοι». Αυτό το «άλλοι» δε σημαίνει απαραίτητα χειρότεροι ή καλύτεροι, σημαίνει ότι δεν μπορούν πια να επιστρέψουν στην προηγούμενη αφέλεια. Στη Λευκορράχη, κανείς από τους βασικούς ήρωες δε γυρίζει πίσω στην ίδια ζωή. Κάτι αλλάζει την ισορροπία τους οριστικά. Το ερώτημα δεν είναι αν αλλάζουν, αλλά αν η νέα εκδοχή τους μπορεί να αντέξει το βάρος όσων έμαθαν.

Εστιάζετε συχνά στη «σιωπηρή βία των μικρών στιγμών». Πώς καταφέρνετε να μετατρέψετε κάτι τόσο καθημερινό, όπως ένα βλέμμα ή μια παύση σε μια συζήτηση, σε ένα εργαλείο ψυχολογικού τρόμου που καθηλώνει τον αναγνώστη;

Η Φαίη είναι εκπαιδευμένη να διαβάζει τους άλλους. Αυτό κάνει ακόμα πιο τρομακτικό το γεγονός ότι κατάφερε να ξεγελάσει η ίδια τον εαυτό της για χρόνια ότι «όλα είναι υπό έλεγχο». Όταν αρχίζουν οι αμφιβολίες για την τέλεια πραγματικότητά της, ξαφνικά κάθε βλέμμα, κάθε παύση, γίνεται ύποπτη.

Ο ψυχολογικός τρόμος, για μένα, κρύβεται σε αυτά που δεν λέμε. Στις σιωπές που γεμίζουν ένα δωμάτιο. Στην αίσθηση ότι όλοι έχουν συμφωνήσει να μην αναφέρουν κάτι που είναι ολοφάνερο. Εκεί θέλω να κρατήσω τον αναγνώστη για όλο το βιβλίο, σε αυτό το λεπτό όριο ανάμεσα στο «υπερβάλλω, τα φαντάζομαι αυτά» και στο «όχι, εδώ όντως κάτι δεν πάει καλά».

Μετά το επιτυχημένο ταξίδι στη Λευκορράχη, ποιο είναι το επόμενο βήμα; Σκοπεύετε να εξερευνήσετε περαιτέρω το “Greek Gothic” ή σας ελκύουν και άλλες, ίσως διαφορετικές, πτυχές του ανοίκειου και της ανθρώπινης φθοράς;

Αυτή τη στιγμή είμαι σε επικοινωνία με τις εκδόσεις Συμπαντικές Διαδρομές για δύο νουβελέτες που κινούνται στα όρια της ανθρώπινης φθοράς και του υπαρξιακού τρόμου, και ελπίζω στη συνέχιση της συνεργασίας μας.

Παράλληλα, δουλεύω σε ένα μεγαλύτερο πρότζεκτ που αγγίζει ζητήματα ανθρώπινης φθοράς και πολιτικού θρίλερ, αλλά σε διαπροσωπικό επίπεδο. Με ενδιαφέρει λιγότερο η μεγάλη γεωπολιτική κλίμακα και περισσότερο το τι συμβαίνει σε ένα κλειστό δωμάτιο όταν οι αποφάσεις της εξουσίας φτάνουν μέχρι εκεί και παράγουν πολύ ιδιωτικούς, προσωπικούς εφιάλτες. Οπότε, ναι, το «Greek Gothic» με ενδιαφέρει ακόμη, αλλά περισσότερο ως πρίσμα μέσα από το οποίο κοιτάζω την ανθρώπινη και κοινωνική διάλυση, όχι ως στεγανό.

Ευχαριστώ πολύ τη Στέλλα Μηνά για την πολύ ενδιαφέρουσα συνομιλία μας.

Συνέντευξη:Ευθύμιος Ιωαννίδης

Xαίρετε, είμαι ο Ευθύμιος, είμαι φιλόλογος και συντάκτης της πολιτιστικής ιστοσελίδας Thess culture.gr. Aγαπώ πολύ τη μουσική, τις τέχνες, την ανάγνωση και το θέατρο, ενώ συνεντεύξεις μου και κριτικές μου έχουν δημοσιευτεί κατά καιρούς στον ηλεκτρονικό τύπο. Διαχειρίζομαι παράλληλα τις σελίδες «Ορθογραφία και ορθοέπεια», «Βιβλιοφιλία και βιβλιολογία» και υπήρξα επί πολλά έτη ενεργό μέλος και συντονιστής στις λέσχες ανάγνωσης των βιβλιοθηκών του Δήμου Κορδελιού- Ευόσμου.