ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΒΑΣΚΑΝΤΗΡΑ: “Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΒΑΖΕΙ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΣΕ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗΣ”
Συνέντευξη : Κατερίνα Χατζηκωνσταντίνου
Η Χριστίνα Βασκαντήρα ανήκει στις ερμηνεύτριες που δεν στηρίζονται μόνο στη φωνή τους, αλλά στην αλήθεια που κουβαλούν μέσα σε αυτήν. Με μια διακριτική αλλά ουσιαστική παρουσία στη μουσική σκηνή, έχει καταφέρει να δημιουργήσει έναν δικό της ερμηνευτικό χώρο — εκεί όπου η ευαισθησία συναντά τη δύναμη και το συναίσθημα δεν γίνεται ποτέ υπερβολή, αλλά ουσία.
Μέσα από τις πρόσφατες δουλειές της, και ιδιαίτερα μέσα από τραγούδια όπως το «Προστάτεψε με» και το «Βροχή μου», αποδεικνύει πως η μουσική μπορεί ακόμη να αγγίζει δύσκολα θέματα με τρυφερότητα, αξιοπρέπεια και βαθιά ανθρώπινη ματιά. Η ίδια δεν επιλέγει τον εύκολο δρόμο· επιλέγει να εκτεθεί μέσα από την τέχνη της, δίνοντας φωνή σε συναισθήματα που συχνά μένουν σιωπηλά.
Με αφορμή την τελευταία της δουλειά, συνομιλήσαμε μαζί της για τη μουσική, τις διαδρομές της και τη δύναμη που μπορεί να κρύβει ένα τραγούδι όταν γεννιέται από αληθινή ανάγκη έκφρασης.
Στα τραγούδια σας νιώθουμε μια σύνδεση ανάμεσα στον προσωπικό μονόλογο και στο συλλογικό αφήγημα. Στο πιο πρόσφατο υλικό σας, πώς αποφασίζετε πότε ένα συναίσθημα πρέπει να μείνει «ατομικό» και πότε να μετατραπεί σε κοινό τραγούδι που ζητάει από τους άλλους να μπουν μέσα του;
Νομίζω ότι αυτό είναι κάτι που γίνεται αυθόρμητα. Η σύνδεση ανάμεσα στο συλλογικό αφήγημα και στον προσωπικό μονόλογο είναι κάτι που προκύπτει φυσικά μέσα στη διαδικασία της δημιουργίας. Συνήθως ένα τραγούδι ξεκινά από ένα πολύ προσωπικό συναίσθημα ή μια εσωτερική ανάγκη έκφρασης, αλλά στην πορεία αντιλαμβάνομαι ότι πολλά από αυτά που νιώθουμε δεν είναι τελικά μόνο δικά μας. Κάπου εκεί το προσωπικό αρχίζει να συναντά το συλλογικό.
Τα δύο πιο πρόσφατα τραγούδια σας, «Προστάτεψε με» και «Βροχή μου», ανοίγουν έναν πιο άμεσο και ευαίσθητο διάλογο με το συναίσθημα — με το πρώτο να αγγίζει το ιδιαίτερα δύσκολο θέμα της παιδικής κακοποίησης. Πώς προσεγγίζετε καλλιτεχνικά ένα τόσο φορτισμένο ζήτημα, και τι ευθύνη νιώθετε απέναντι στο κοινό όταν η τέχνη συναντά μια τόσο σκληρή πραγματικότητα;
Προσπαθώ να προσεγγίζω τέτοια ζητήματα με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ειλικρίνεια και σεβασμό. Ειδικά όταν ένα τραγούδι αγγίζει ένα τόσο δύσκολο θέμα, όπως αυτό της παιδικής κακοποίησης. Από εκεί και πέρα, δεν θεωρώ ότι είναι θέμα διδαχής ή ευθύνης με τη στενή έννοια. Για μένα το σημαντικότερο είναι να μπορεί η μουσική να βάζει τον άνθρωπο σε μια διαδικασία σκέψης και αυτοπαρατήρησης, να μπορεί έστω και για λίγο να σταθεί απέναντι σε κάποια πράγματα με περισσότερη ενσυναίσθηση και ευαισθησία.
Συνεργάζεστε στενά με τον Χάρη Πετμεζά σε αρκετές δουλειές. Πώς χωρίζονται οι ρόλοι σας μέσα στη δημιουργική διαδικασία; Υπάρχει κάποιο τελετουργικό (ή «κόκκινη γραμμή») που κρατάτε όταν πηγαίνετε ένα τραγούδι από την ιδέα στην ηχογράφηση;
Μπορώ να πω ότι με τον Χάρη υπάρχει πλέον μια σχέση και μια συνεργασία που έχει χτιστεί μέσα στον χρόνο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι ρόλοι είναι απόλυτα διαχωρισμένοι. Υπάρχει συνεχής ανταλλαγή ιδεών και επικοινωνία σε όλα τα στάδια της διαδικασίας. Αν μπορούσα να ξεχωρίσω κάτι, θεωρώ πως το πιο σημαντικό είναι ότι και οι δύο προσπαθούμε να μείνουμε πιστοί στην αυθεντικότητά μας και σε αυτό που πιστεύουμε πως πρέπει να εκφράζει ένα τραγούδι.
Η “κόκκινη γραμμή” για εμάς είναι να μη χαθεί η αλήθεια του κομματιού στην πορεία. Να παραμένει αυθεντικό και να μας εκφράζει πραγματικά, τόσο συναισθηματικά όσο και μουσικά.
Ως καλλιτέχνιδα που έχει εκπαιδευτεί φωνητικά και κινείται ανάμεσα σε ρόλους και δίσκους, πώς φροντίζετε τη φωνή σας όταν αλλάζει ο ρόλος — από την ένταση ενός live σε ένα studio take; Υπάρχουν τεχνικές ή ρουτίνες που πιστεύετε ότι αποκαλύπτουν την ταυτότητά σας ως ερμηνεύτρια;
Νομίζω ότι κάθε συνθήκη απαιτεί και μια διαφορετική διαχείριση της φωνής. Σίγουρα ένα live έχει ένταση, αδρεναλίνη και κάτι που γεννιέται μέσα από την άμεση επικοινωνία με τον κόσμο. Ενώ στο studio πολλές φορές η ερμηνεία στηρίζεται περισσότερο στην εσωτερικότητα και στη λεπτομέρεια.
Με τα χρόνια έχω καταλάβει ότι το πιο σημαντικό δεν είναι μόνο η τεχνική, αλλά να μπορείς να ακούς το σώμα και κυρίως την ψυχή σου, ώστε να προσαρμόζεις την ερμηνεία σου σε κάθε κομμάτι. Φυσικά υπάρχουν κάποιες σταθερές, μια ρουτίνα και ασκήσεις που με βοηθούν πολύ. Όμως πιστεύω ότι αυτό που αποκαλύπτει περισσότερο την ταυτότητα ενός ερμηνευτή είναι ο τρόπος με τον οποίο επιλέγει να μεταφέρει το συναίσθημα.
Για μένα η φωνή δεν αποτελεί απλώς ένα τεχνικό εργαλείο, αλλά ένα μέσο έκφρασης που σου δίνει τη δυνατότητα να επικοινωνείς πράγματα τα οποία πολλές φορές ίσως να μην μπορούσες να εκφράσεις με διαφορετικό τρόπο. Κουβαλάει συναίσθημα, βιώματα και πλευρές του εαυτού σου που πολλές φορές ξεπερνούν ακόμη και τις ίδιες τις λέξεις.
Ποια ήταν η πιο απρόσμενη αντίδραση που λάβατε από ακροατή για κάποιο από τα πρόσφατα τραγούδια σας — κάτι που σας έκανε να ακούσετε το ίδιο τραγούδι με άλλο τρόπο;
Νομίζω ότι οι πιο δυνατές αντιδράσεις είναι συνήθως και οι πιο απλές. Όταν κάποιος σου πει ότι ένιωσε πως ένα τραγούδι τον εξέφρασε σε μια δύσκολη στιγμή ή ότι βρήκε μέσα σε αυτό κάτι δικό του, τότε αρχίζεις κι εσύ να το ακούς διαφορετικά.
Ειδικά με τα πιο πρόσφατα τραγούδια, υπήρξαν άνθρωποι που μου μίλησαν πολύ προσωπικά και αυτό με συγκίνησε ιδιαίτερα, γιατί καταλαβαίνεις ότι από τη στιγμή που ένα κομμάτι βγαίνει προς τα έξω, παύει να ανήκει μόνο σε εσένα. Ο κάθε άνθρωπος κουβαλάει τη δική του εμπειρία και τελικά δίνει στο τραγούδι ένα καινούριο νόημα μέσα από τη δική του ματιά.
Αν το τελευταίο σας τραγούδι ήταν θεατρικό πρόσωπο πάνω στη σκηνή, ποια σκηνή θα επιλέγατε να το τοποθετήσετε; Τι φως, τι αντικείμενα, τι σιωπές θα το περιέβαλλαν; (Μια ερώτηση για να ανοίξουμε τον χώρο της εικόνας και της θεατρικότητας στη μουσική σας.)
Νομίζω ότι θα το τοποθετούσα σε μια αρκετά λιτή σκηνή, με χαμηλό φωτισμό και σιωπές που να έχουν κι αυτές τον δικό τους ρόλο. Ίσως μόνο μια καρέκλα ή ένα φως να μπαίνει διακριτικά από κάπου. Με ενδιαφέρει πολύ η ατμόσφαιρα και η εσωτερικότητα στην εικόνα, περισσότερο από κάτι υπερβολικά θεαματικό ή κυριολεκτικό.
Η μουσική βιομηχανία αλλάζει — από τη ροή στα playlists μέχρι τις μικρές ανεξάρτητες παραγωγές. Ποιο κομμάτι της σημερινής πραγματικότητας πιστεύετε ότι εξυπηρετεί καλύτερα έναν δημιουργό σαν εσάς — και ποιο θα θέλατε να αλλάξει άμεσα;
Νομίζω ότι το θετικό στη σημερινή εποχή είναι πως πλέον υπάρχει η δυνατότητα ένας καλλιτέχνης να παρουσιάσει τη δουλειά του πολύ πιο άμεσα, κάτι που παλαιότερα δεν συνέβαινε στον ίδιο βαθμό, καθώς υπήρχαν περισσότερα εμπόδια και μεγαλύτερη εξάρτηση από τις δισκογραφικές εταιρείες.
Από την άλλη, πολλές φορές νιώθω ότι μέσα σε όλη αυτή την υπερπληροφόρηση η ίδια η μουσική αρχίζει να περνά σε δεύτερη μοίρα. Συχνά δίνεται μεγαλύτερη σημασία στο content και στην εικόνα που συνοδεύει ένα τραγούδι, παρά στο ίδιο το τραγούδι. Είναι κάτι που σίγουρα επηρεάζει και τον τρόπο με τον οποίο φτάνει η μουσική στον κόσμο, γιατί πολλές φορές για να ανακαλύψει κανείς πραγματικά όμορφα και ουσιαστικά κομμάτια πρέπει να μπει ο ίδιος στη διαδικασία να τα ψάξει.
Τέλος, αν έπρεπε να παρουσιάσετε αυτό το πιο πρόσφατο έργο σας με τρεις λέξεις στο κοινό που σας γνωρίζει από παλιότερα τραγούδια, ποιες θα ήταν — και γιατί αυτές οι τρεις;
Νομίζω ότι θα επέλεγα τις λέξεις “αλήθεια”, “ευαισθησία” και “εξέλιξη”. “Αλήθεια”, γιατί αισθάνομαι ότι στα πιο πρόσφατα τραγούδια υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη για ειλικρινή έκφραση. “Ευαισθησία”, γιατί όλα όσα δημιουργώ ξεκινούν κυρίως από το συναίσθημα. Και “εξέλιξη”, γιατί θεωρώ πως κάθε καινούριο έργο κουβαλά και μια διαφορετική πλευρά μου, τόσο μουσικά όσο και προσωπικά.
Η Χριστίνα Βασκαντήρα δεν προσπαθεί να εντυπωσιάσει· καταφέρνει κάτι πολύ πιο δύσκολο: να συγκινεί αθόρυβα και ουσιαστικά. Σε μια εποχή όπου η εικόνα συχνά υπερκαλύπτει το περιεχόμενο, εκείνη επιμένει στη δύναμη της ερμηνείας, στη λεπτομέρεια του συναισθήματος και στη μουσική που αφήνει αποτύπωμα.
Η πορεία της δείχνει μια καλλιτέχνιδα που εξελίσσεται χωρίς να χάνει την ευαισθησία της, το ένστικτο και την ανθρωπιά που τη χαρακτηρίζουν. Και ίσως αυτό να είναι τελικά το πιο ξεχωριστό στοιχείο της παρουσίας της: η ικανότητά της να μετατρέπει την προσωπική έκφραση σε κάτι βαθιά συλλογικό — σε μια φωνή που δεν ζητά απλώς να ακουστεί, αλλά να αγγίξει.
Συνέντευξη : Κατερίνα Χατζηκωνσταντίνου / Αρχισυντάκτρια
Ακολουθήστε μας
Καθώς και κανάλι στο youtube: : https://www.youtube.com/@thessculture-b4p με ενδιαφέρουσες συνεντεύξεις αλλά και ποικίλα αφιερώματα.
